Bijna één op vier Belgen herkent fast tech niet als elektro

Fout sorteren verhoogt risico op brand: Recupel simuleert brandende vuilniswagen aan Brussel-Centraal om te waarschuwen voor brandgevaar door verkeerd afgedankte elektro

14/10/2026

Drie op vier Belgen kochten het afgelopen jaar fast tech, maar bijna één op vier beseft niet dat deze goedkope gadgets elektrische onderdelen bevatten en na gebruik juist gerecycleerd moeten worden. Dat blijkt uit onderzoek van het WEEE Forum en Recupel naar aanleiding van International E-Waste Day (14 oktober). Elektrische gadgets bevatten batterijen en belanden nog te vaak bij het restafval of PMD. Als dit gebeurt, kunnen die batterijen tijdens de inzameling en verwerking beschadigd geraken en zo een brand veroorzaken.

Een brandende vuilniswagen op het Europakruispunt voor Brussel-Centraal: met deze opvallende actie wil Recupel de Belgen wakker schudden. De vuilniswagen lijkt in lichterlaaie te staan, maar van een echte brand is geen sprake. Het gaat om een veilige, gecontroleerde simulatie die de aandacht van voorbijgangers moet vestigen op een probleem dat de laatste tijd steeds vaker de actualiteit haalt: branden in afvalwagens en sorteer- of verwerkingscentra door batterijen in elektrische toestellen die fout gesorteerd zijn.

Fast tech: de blinde vlek van elektrisch afval

Draadloze oortjes, mini-speakers, goedkope ledverlichting, kleine ventilatoren of elektrisch speelgoed: kleine en goedkope elektrische toestellen, ook wel fast tech genoemd, zijn niet meer weg te denken uit ons dagelijks leven. De term verwijst naar fast fashion: producten die goedkoop zijn, vaak maar kort worden gebruikt en snel worden vervangen.

Uit een nieuw onderzoek, gevoerd in 12 Europese landen door het WEEE Forum, waarvan Recupel lid is, blijkt dat 75% van de Belgische respondenten het afgelopen jaar minstens één fast-techproduct kocht. Toch wist bijna één op vier (23,6%) vóór het onderzoek niet dat deze kleine gadgets elektrische onderdelen bevatten. Daarmee heeft België het op twee na hoogste percentage van de twaalf onderzochte Europese landen.

Die blinde vlek heeft gevolgen wanneer consumenten hun toestellen afdanken. Zo geeft 17,4% van de Belgische kopers aan al fast tech bij het restafval te hebben gegooid. Nog eens 11,7% deed dat bij het PMD-afval.

Dat is niet zonder gevaar. Veel kleine oplaadbare toestellen bevatten een lithium-ionbatterij. Wanneer die tijdens de afvalinzameling of -verwerking beschadigd, geplet of vermalen wordt, kan ze oververhit raken en brand veroorzaken. Dat kan gebeuren in vuilniswagens, sorteercentra en verwerkingsinstallaties, met risico's voor medewerkers, schade aan installaties en onderbrekingen van de afvalinzameling tot gevolg.

Kwafie Jansen, COO Renewi:

“Wat voor de consument een klein toestel lijkt, kan verderop in de afvalketen grote gevolgen hebben. Een brand verstoort niet alleen de inzameling en verwerking van afval, maar kan ook onze medewerkers in gevaar brengen. Als recyclagebedrijf weten we hoe belangrijk het is dat materialen van bij de bron correct worden gesorteerd. Dat maakt onze werking veiliger en helpt ons om waardevolle grondstoffen terug te winnen. Daarom ondersteunen we deze actie van Recupel.”

Eric Dewaet, CEO bij Recupel:

"Een toestel hoeft geen stekker of zichtbaar snoer te hebben om elektro te zijn. Licht het op, laadt het op of werkt het op stroom? Dan hoort het niet thuis bij het restafval of PMD. Zeker bij toestellen met een batterij is correct sorteren cruciaal. Een klein gadget kan bij verkeerde afdanking een groot brandrisico veroorzaken. Met deze opvallende actie willen we Belgen bewustmaken van dat risico en hen aansporen om ook hun kleinste elektrische toestellen correct binnen te brengen."

Belgen vinden vlot de weg naar het recyclagepark, maar minder naar de winkel

Er is ook goed nieuws: Belgische consumenten vinden relatief vlot de weg naar het recyclagepark. Zo brengt 42,8% van de kopers afgedankte fast tech naar het recyclagepark. Daarmee behoort België tot de drie best scorende landen van de twaalf onderzochte Europese landen.

De winkel als inzamelkanaal blijft daarentegen sterk onderbenut. Slechts 14,6% brengt afgedankte fast tech naar een inzamelpunt in een winkel, het laagste percentage van alle onderzochte landen. Nochtans zijn winkels die elektrische toestellen verkopen verplicht om oude toestellen terug te nemen bij aankoop van een nieuw gelijkwaardig toestel.

Daarnaast blijft heel wat elektro ongebruikt in Belgische huishoudens liggen. Meer dan één op vier Belgische kopers (26,5%) houdt afgedankte of ongebruikte fast tech gewoon thuis bij.

Duurzamer kopen? De intentie is er, het gedrag volgt niet altijd

Het onderzoek legt ook een opvallende tegenstelling bloot. Drie op vier Belgische kopers (75,1%) zeggen bereid te zijn meer te betalen voor een toestel dat langer meegaat. Tegelijk zou 56,1% bij een defect opnieuw hetzelfde of een ander goedkoop fast-techtoestel kopen. Bijna twee op drie (62,3%) zijn bovendien niet van plan hun fast-techconsumptie de komende twaalf maanden te verminderen.

De bereidheid om duurzamer te consumeren is er dus wel, maar vertaalt zich lang niet altijd in het aankoopgedrag.

Fast tech? Herken het, sorteer het als elektro

Met International E-Waste Day roept Recupel consumenten op om ook bij de kleinste gadgets stil te staan bij wat erin zit.

Herken het: werkt een product op elektriciteit, batterijen of een accu? Dan is het elektro, hoe klein of goedkoop ook.
Geef het een tweede leven: is het toestel nog bruikbaar? Geef het door of breng het naar een kringloopwinkel.
Breng het correct binnen: is het toestel kapot of niet meer bruikbaar? Breng het naar een Recupel-punt in het recyclagepark of een winkel.
Gooi het nooit bij het restafval of PMD: zo vermijdt u brandgevaar en kunnen waardevolle grondstoffen uit afgedankte toestellen opnieuw worden gebruikt.

Fast tech in cijfers: Belgen en hun goedkope gadgets

Uit het nieuwe Europese onderzoek van het WEEE Forum blijkt hoe populair fast tech is en hoe vaak het fout loopt bij het afdanken:

75% van de Belgische respondenten kocht het voorbije jaar minstens één fast-techproduct. België staat daarmee op de tiende plaats van de twaalf onderzochte landen.
55% van de kopers noemt de lage prijs als reden voor de aankoop, 38% laat zich verleiden door promoties.
23,6% wist vóór het onderzoek niet dat deze toestellen elektrische onderdelen bevatten, het op twee na hoogste percentage van de twaalf onderzochte landen.
17,4% gooide fast tech al bij het restafval, 11,7% bij het PMD-afval.
26,5% houdt afgedankte of ongebruikte fast tech thuis bij.
42,8% brengt fast tech naar het recyclagepark, de derde hoogste score van de twaalf landen.
14,6% brengt het naar een inzamelpunt in een winkel, het laagste percentage van alle onderzochte landen.
75,1% zegt bereid te zijn meer te betalen voor een toestel dat langer meegaat, maar 56,1% zou bij een defect opnieuw een goedkoop fast-techtoestel kopen.
62,3% is niet van plan de fast-techconsumptie het komende jaar te verminderen.
52,3% weet niet dat onlineplatformen die elektrische toestellen verkopen financieel moeten bijdragen aan de inzameling en recyclage.

Over het onderzoek en International E-Waste Day

Het onderzoek naar fast tech werd in opdracht van het WEEE Forum uitgevoerd door Bellegarde Scientific Consulting bij 10.245 volwassenen in twaalf Europese landen. In België is het onderzoek uitgevoerd in samenwerking met Recupel.

International E-Waste Day vindt jaarlijks plaats op 14 oktober. Het is een wereldwijde sensibiliseringscampagne van het WEEE Forum en zijn leden, waaronder Recupel, om de inzameling en verantwoorde recyclage van elektrische en elektronische toestellen aan te moedigen. De actie aan Brussel-Centraal werd uitgevoerd in samenwerking met Renewi.